Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/papatoma/ftp/megamozg/html/post.php:1) in /home/papatoma/ftp/megamozg/html/includes/config.inc.php on line 8

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/papatoma/ftp/megamozg/html/post.php:1) in /home/papatoma/ftp/megamozg/html/includes/config.inc.php on line 8
 MegaMózg - Blog - Sprawna kora przedczołowa, czyli jaka jest siła twojego charakteru
Nie ogarniasz?
Odmładzaj!
Twój mózg jest plastyczny!
Dołącz do nas!

Sprawna kora przedczołowa, czyli jaka jest siła twojego charakteru

Po raz pierwszy chyba o roli kory przedczołowej świat dowiedział się dzięki niejakiemu Phineasowi Gage. Ten dobry obywatel, pracownik, mąż i ojciec doświadczył wypadku (przebicie czaszki żelaznym prętem), który uszkodził właśnie wspomniany obszar mózgu znajdujący się za naszym czołem. Od tego momentu jego zachowanie zmieniło się całkowicie.

Mimo, że jego inteligencja nie obniżyła się, człowiek ten stał się nieodpowiedzialną, niezorganizowaną, porywczą, wulgarną, niezrównoważoną i nie troszczącą się o innych osobą. Kora przedczołowa jak widać jest bardzo ważna dla naszego funkcjonowania.

Obniżenie aktywności tego obszaru nie objawia się wcale aż tak drastycznymi zmianami, jak przy całkowitym uszkodzeniu, jednak są one na tyle znaczące żeby straszliwie utrudnić nam życie. Dowiedz się czy może to być problemem z twoim przypadku i co możesz z tym zrobić.

Światowej sławy badacz stresu, mózgu i fizjologii Robert Sapolsky, określa korę przedczołową, jaką tą, która jest odpowiedzialna za wybór „trudniejszej rzeczy”, nazwa on ją ośrodkiem naszego superego, naszego charakteru. Oznacza to, że jest odpowiedzialna za najwyższe funkcje poznawcze w tym:

  • podejmowanie decyzji,
  • kontrolę impulsów,
  • planowanie,
  • organizację
  • uwagę,
  • pamięć roboczą,
  • pamięć deklaratywną,
  • świadomość społeczną,
  • empatię,
  • odraczanie gratyfikacji,
  • rozumowanie moralne,
  • uczenie się na błędach,
  • realizowanie celów,
  • rozumienie własnych emocji

Jak pokazują eksperymenty, im bardziej zadanie jest trudniejsze, nowe, im bardziej musimy się na nim skupić i lepiej je przemyśleć, tym bardziej „rozpala” się nasza kora przedczołowa. Przy zadaniach rutynowych, automatycznych jest nieaktywna. Kora przedczołowa jest także bardziej aktywna, kiedy jednostka na przykład rozważa czyjeś niewłaściwe zachowanie (w eksperymencie) w kontekście jakiegoś wcześniejszego nieszczęścia, które daną osobę spotkało. Podobną aktywację można zobaczyć przy zadaniach podejmowania decyzji moralnych w wieloznacznych sytuacjach. Widać tutaj udział tego obszaru mózgu w empatii i współczuciu i wybaczaniu.

Odraczanie gratyfikacji

Ten wybór „trudniejszej rzeczy” wiąże się także z rolą kory w kontroli impulsów. Zahamowanie reakcji, refleksja na konsekwencjami zrobienia lub powiedzenia czegoś, to jest właśnie ta trudniejsza rzecz od automatycznej realizacji impulsu. Szczury ze sprawną korą przedczołową generalnie wybierają (poprzez naciskanie dźwigni) większą nagrodę po dłuższym czasie niż mniejszą natychmiast. Gdy ten obszar ich mózgu jest uszkodzony, ta proporcja od razu odwraca się.

Co powoduje, że kora przedczołowa hamuje impulsy? Przede wszystkim ma tu znaczenie jej powiązanie z układem limbicznym, podkorowym ośrodkiem naszych emocji i strachu, a szczególnie z ciałem migdałowatym, który ma duży udział w agresywnym zachowaniu i reakcjach lękowych. Wysoka aktywność kory oznacza niską aktywność ciała migdałowatego (ma to też znaczenie w leczeniu depresji). Połączenia z innymi ośrodkami w tym z ruchowymi i inicjującymi zachowanie ma wpływ na wybór jednego zachowania ponad inne konkurencyjne. Gdy poleci się osobom badanym wymieniać nazwy miesięcy wstecz, to ponieważ ta droga jest słabsza niż ta związana z wymienianiem miesięcy od stycznia do przodu, w forsowaniu tej trudniejszej odpowiedzi bierze udział właśnie kora przedczołowa.

Układ nagrody

Ten ważny obszar to także połączenie z naszym mózgowym układem nagrody. Kora przedczołowa rozpala swoje neurony za pośrednictwem neuroprzekaźnika zwanego dopaminą (dopamina to klucz do naszej motywacji), w oczekiwaniu na nagrodę, zatem kieruje naszymi dzisiejszymi wysiłkami, które mają nam przynieść owoce w przyszłości. Czyż nie jest to jedna z najważniejszych umiejętności dla osiągania sukcesu?

Co najważniejsze, moc tych dopaminowych połączeń między naszą korą przedczołową a układem nagrody może się zmienić dzięki neuroplastyczności, tak jak i każda inna droga nerwowa w mózgu. Tutaj właśnie leży mechanizm usprawniania własnej dyscypliny i umiejętności do odraczania gratyfikacji. Przekłada się to na podtrzymywanie uwalniania nagradzającej dopaminy, kiedy wydłuża się czas między rozpoczęciem działania a nagrodą. Pozwoli nam to dłużej wytrwać w naszych zamierzeniach.

Problemy z korą przedczołową

Pogorszenie funkcjonowania naszej kory przedczołowej może mieć różne przyczyny i dużo konsekwencji. Na pierwszym miejscu należy postawić alkohol upośledzający nasze rozumowanie i kontrolę impulsów. Zaraz za nim idzie przedłużający się stres, który między innymi rujnuje naszą uwagę, zdolność koncentracji i rozumowania. Starzenie się także obniża sprawność tego obszaru mózgu.

Inną kwestie stanowią przypadki udaru mózgu dotykające tego obszaru, które powodują znaczne obniżenie funkcji poznawczych i zahamowanie emocjonalne oraz demencje. Bardzo często uszkodzenie płatów przedczołowych przed udar powoduje rozwój depresji.

Oddzielny przypadek stanowią osoby cierpiące na zaburzenia uwagi i koncentracji w tym także z diagnozą ADHD/ADD. Jak pokazują badania bardzo duży odsetek tych osób, kiedy podejmuje zadanie wymagające koncentracji wykazuje zmniejszenie aktywności kory przedczołowej zamiast zwiększenie!

Co ciekawe u osób wykazujących cechy psychopatyczne aktywność kory przedczołowej jest niższa i im mniejsza jest jej objętość tym osoba taka ma większą tendencję do bycia agresywną i antyspołeczną.

Pomijając te rzadkie przypadki obniżona aktywność naszej kory przedczołowej może wiązać się z następującymi problemami:

  • zaburzenia opozycyjno-buntownicze,
  • agresywność,
  • trudności z koncentracją,
  • łatwe rozpraszanie uwagi,
  • impulsywność,
  • kłopoty z organizacją,
  • chroniczne spóźnianie się,
  • brak motywacji,
  • depresja, niepokój, lęk,
  • powtarzanie tych samych błędów,
  • odkładanie rzeczy na ostatnią chwilę,
  • słabe umiejętności społeczne,
  • brak wytrwałości.

Zanim pomyślisz, że twoje dziecko lub ty sam masz słaby charakter lub wolę i nic już się z tym nie da zrobić, wiedz, że przyczyną twoich problemów może być nieoptymalnie działająca kora przedczołowa (np. niedostateczny dopływ krwi). Poniższe zdjęcie wykonane w podczerwieni, przedstawia czołowo osoby z ADHD. Obszary ciemniejsze są zimniejsze. Trening HEG-Biofeedback, czyli biologiczne sprzężenie zwrotne z użyciem hemoencefalografii może poprawić dopływ krwi do tego obszaru mózgu.

aby dodawać komentarze musisz się zalogować